Heftrucks, reachtrucks en andere mobiele arbeidsmiddelen zijn onmisbaar voor intern transport, maar vormen tegelijkertijd een serieus veiligheidsrisico. De nieuwste Monitor Arbeidsongevallen 2025 van de Nederlandse Arbeidsinspectie laat zien dat tussen 2020 en 2025 maar liefst 309 meldingsplichtige arbeidsongevallen door aanrijdingen met heftrucks zijn onderzocht. Gemiddeld gaat het om meer dan één ernstig ongeval per week. Tien van deze ongevallen hadden een dodelijke afloop. Veel andere slachtoffers liepen botbreuken op aan voeten, enkels en benen. Vooral in vervoer en opslag, industrie en handel komen dergelijke ongevallen voor.
Het gevaar wordt niet altijd gezien
Opvallend is dat de oorzaak lang niet altijd bij een technisch defect of onvoldoende voertuigbeheersing ligt. Een terugkerend probleem is dat bestuurder en slachtoffer elkaar niet of te laat opmerken. Dat kan komen door fysieke obstakels. Een lading kan het zicht belemmeren, net als pallets, machines of stellingen. Maar de Arbeidsinspectie wijst ook op aandachtsblindheid: iemand kijkt wel in de richting van het gevaar, maar registreert de gevaarlijke situatie niet bewust. Juist in een dynamische werkomgeving, waar medewerkers, contractors en intern transport voortdurend door elkaar bewegen, is dat een belangrijk aandachtspunt.
Veiligheid begint vóór de heftruck gaat rijden
Na ernstige ongevallen nemen werkgevers uiteenlopende maatregelen. Vaak gaat het om extra instructies, gedragsmaatregelen, betere werkplanning en intensiever toezicht. Maar ook maatregelen dichter bij de bron zijn mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan het verminderen van het aantal heftruckbewegingen, het beter scheiden van loop- en rijroutes en de toepassing van automatische detectiesystemen. Daarmee verschuift de aandacht van uitsluitend ‘veilig rijden’ naar het veiliger inrichten van het complete werkproces. Voor Maintenance ligt hier eveneens een belangrijke verantwoordelijkheid. Niet alleen het technisch veilig houden van mobiele arbeidsmiddelen telt. Ook de inrichting van werkplekken, zichtlijnen, signalering, verlichting en de interactie tussen mens, machine en omgeving verdienen structurele aandacht.
Leren van ernstige ongevallen
De cijfers over heftrucks maken deel uit van een breder beeld. In 2025 rondde de Arbeidsinspectie 2.230 onderzoeken naar meldingsplichtige arbeidsongevallen af. Daarbij waren 2.267 slachtoffers betrokken. Veertig mensen overleden als gevolg van het ongeval en bij ongeveer een derde was sprake van blijvend letsel. De cijfers onderstrepen dat arbeidsveiligheid niet alleen een kwestie is van regels en instructies. Veilig werken vraagt om een werkomgeving waarin risico’s zoveel mogelijk vooraf worden weggenomen – en waarin techniek, organisatie, Onderhoud en gedrag elkaar versterken.