Aan de Juliana van Stolberglaan in Den Haag verrijst de komende jaren een bijzonder rijkskantoor dat niet alleen opvalt door zijn materiaalgebruik, maar vooral door de manier waarop het gedurende zijn hele levensduur wordt beheerd. Het Rijksvastgoedbedrijf en BAM hebben hiervoor een contract gesloten, met als doel een toekomstbestendig gebouw dat in 2030 in gebruik wordt genomen.
Biobased bouwen als nieuwe standaard
Het circa 76 meter hoge gebouw krijgt een hoofddraagconstructie van hout, inclusief vloeren en mogelijk zelfs de kernen. Daarmee wijkt het project bewust af van traditionele bouwmethoden, met als doel de CO₂-uitstoot aanzienlijk te verlagen. De houten elementen worden geleverd door de Oostenrijkse specialist Binderholz, waarmee BAM inzet op verdere opschaling van houtbouw in Nederland. Naast materiaalgebruik speelt ook het binnenklimaat een belangrijke rol. Het gebouw maakt gebruik van het zogeheten EWF-klimaatconcept, een systeem voor natuurlijke ventilatie dat grotendeels zonder zware installaties functioneert. Dit leidt tot een lager energieverbruik en tegelijkertijd een comfortabeler werkklimaat. In combinatie met biophilic design — waarbij daglicht, groen en natuurlijke materialen centraal staan — ontstaat een werkomgeving die gezondheid en welzijn ondersteunt.
Onderhoud begint al bij het ontwerp
Wat dit project onderscheidt, is dat Beheer en Onderhoud niet pas na oplevering beginnen, maar al vanaf de eerste ontwerpfase integraal worden meegenomen. Tijdens de bouw wordt een zogeheten digital twin ontwikkeld: een digitaal model waarin exact wordt vastgelegd hoe het gebouw is opgebouwd en waar installaties zich bevinden. Na oplevering wordt dit model gekoppeld aan het gebouwbeheersysteem en het meerjarenonderhoudsplan. Daardoor ontstaat een continu bijgewerkt overzicht van de staat van het gebouw, wat het mogelijk maakt om onderhoud beter te plannen, storingen sneller te lokaliseren en de prestaties van installaties te optimaliseren. Dit soort datagedreven beheer wordt in de sector gezien als een belangrijke stap richting voorspelbaar en efficiënt onderhoud.
Van DBFMO tot digital twin: een bredere ontwikkeling
Het integreren van onderhoud in het ontwerp sluit aan bij een bredere trend binnen rijksvastgoedprojecten. In eerdere projecten, zoals Rijnstraat 8 in Den Haag, werkte de overheid met zogeheten DBFMO-contracten (Design, Build, Finance, Maintain & Operate), waarbij één consortium langdurig verantwoordelijk is voor zowel realisatie als exploitatie en onderhoud. In zulke contractvormen blijft de bouwer vaak tientallen jaren betrokken bij het gebouw, wat stimuleert om al in de ontwerpfase keuzes te maken die onderhoudskosten en prestaties op de lange termijn optimaliseren. De toepassing van een digital twin in het nieuwe rijkskantoor kan worden gezien als een verdere digitalisering van dit principe: niet alleen contractueel, maar ook technisch wordt het gebouw gedurende zijn levensduur actief gemonitord en gestuurd.
Slim bouwen in een complexe binnenstad
De bouw van het rijkskantoor vindt plaats in een druk stedelijk gebied. Om de impact op de omgeving te beperken, worden zoveel mogelijk onderdelen prefab geproduceerd en via een logistieke hub in Moerdijk naar Den Haag vervoerd. Dit gebeurt met elektrisch transport en volgens een just-in-time-principe, waardoor transportbewegingen en overlast worden geminimaliseerd. Het project wordt in twee fasen gerealiseerd en gebeurt in samenwerking met een breed consortium van ontwerpers, adviseurs en specialisten. Daarmee onderstreept het project niet alleen de ambitie op het gebied van duurzaamheid, maar ook de complexiteit van hedendaagse gebiedsontwikkeling.