De Europese Commissie wil met de nieuwe Industrial Accelerator Act (IAA) de vraag naar duurzame industriële producten vergroten. Overheidsopdrachten krijgen daarin een sleutelrol: aanbestedingen moeten niet alleen economisch voordelig zijn, maar ook bijdragen aan een sterkere en schonere Europese industrie. Daarmee wordt publieke inkoop nadrukkelijker een instrument voor klimaat-, industrie- en innovatiebeleid.
Nieuwe eisen bij aanbestedingen
Het wetsvoorstel introduceert extra eisen voor specifieke productgroepen, zoals emissiearme voertuigen, staal, aluminium en cement. Vooral aanbestedingen in infrastructuur, bouw en mobiliteit krijgen hiermee te maken. Denk aan projecten zoals bruggen, spoorlijnen, energie-infrastructuur en de aanschaf van elektrische bussen. Bij deze opdrachten kan straks worden verlangd dat een minimumaandeel van de gebruikte producten een lage CO₂-uitstoot heeft.
Buy European krijgt vorm
Opvallend is de introductie van het principe ‘Buy European’. Dit houdt in dat bij bepaalde aanbestedingen eisen kunnen gelden voor productie binnen Europa of voor Europese waardeketens. De EU wil hiermee minder afhankelijk worden van buitenlandse leveranciers en tegelijk de eigen industrie versterken. Deze Europese voorkeur moet wel passen binnen internationale handelsregels en het aanbestedingsrecht.
Minder extra werk voor inkopers
Om administratieve lasten te beperken, wil de Commissie werken met standaardverklaringen van leveranciers. Daarmee kunnen bedrijven eenvoudiger aantonen dat hun producten voldoen aan eisen rond CO₂-uitstoot en herkomst. Zo hoeven aanbestedende diensten minder eigen controles uit te voeren. De invoering gebeurt stapsgewijs. Zes maanden na inwerkingtreding gelden de eerste regels voor voertuigen; vanaf 1 januari 2029 volgen aanvullende eisen voor onder meer staal, aluminium en cement. Voor inkopers betekent dit dat voorbereiding nu al belangrijk is: toekomstige projecten zullen vaker draaien om duurzame materialen, emissiearme producten en Europese productiecriteria. De IAA markeert daarmee een duidelijke koerswijziging: publieke inkoop wordt een strategisch middel om de Europese industrie te versnellen.